| Excursiones |
|
| Excurs m.b.t. Reeks 25 |
Percy |
|
In de nieuwsgroep soc.genealogy.medieval werd door Ph.J. van Dael een vraag gesteld over de Vlaamse nazaten van de 7de graaf van Northumberland. Daar werd door William Addams Reitwiesner op geantwoord: Burkes Peerage, 105th Edition, 4th Impression, states about Thomas Percy, 7th Earl of Northumberland, (born 1528 died York, 22-8-1572), that he only had daughters. Burke's is wrong. The 7th Earl had one and only one son. That son was named Thomas, and he was buried at Leconfield, co. York, in 1560, when he was less than two years old. Recently someone told me that he also had a son, with his wife Anna Sommerset, called Jehan. In the summer of 1570 his mother brought him to what now is Belgium. In 1840 his direct Belgian descendant, Petrus Percy, received acknowledgement of his nobility. Does anyone know more about it. Is it a true story or just a farytale? It's true that Jehan Piercy's descendant was acknowledged as noble in
Belgium in 1840, but this acknowledgement means nothing.
Jehan Piercy was no relation to the 7th or any other Earl of Northumberland. Daarop zond de heer Belien, uit België, onderstaand artikel naar de
nieuwsgroep soc.genealogy.medieval, welke hier integraal volgt: Historians suppose this "late earl" to be Henry Percy, 8th earl of
Northumberland, who in June 1585 was found dead in the Tower, where he had been
imprisoned upon suspicion of complicity in a Catholic plot, the Throckmorton
conspiracy. Could the "son of the late earl" in the spy-report, have been a son of earl Henry's older brother, Thomas Percy, 7th earl of Northumberland? We know that his sixth child (b 1570) was in Flanders at the time. Was this child a son? In November 1569, Thomas Percy, 7th Earl of Northumberland, and Charles Neville, 6th and last Earl of Westmoreland, rebelled against Queen Elizabeth. Their aim was to reestablish the Catholic Religion. After an initial success in which the earls took Durham, the Rising of the Earls was subdued. In December 1569, both earls fled over the border into Scotland. Westmoreland was alone, Northumberland was ccompanied by his wife Anne, a daughter of Henry Beaufort-Somerset, 2nd Earl of Worcester. Northumberland was soon betrayed by his Scottish hosts and sold to the English. He was subsequently put to trial and executed in York in August 1572. He is considered to be a martyr by the Catholic Church and was officially beatified in the 19th century. In the Summer of 1570, the earl of Westmoreland, fearing that the same
betrayal might also happen to him, left Scotland for Flanders. There he would
remain in exile until his death in November 1601. He lived in great poverty and
would never see his wife (d. 1593) and four daughters again. The eldest
daughter, Margaret Neville (b. 1564), was herself tried in 1594 and sentenced to
death for having been found in the Anne, the Countess of Northumberland, also left Scotland and travelled to Flanders. She had given birth to a baby in Old Aberdeen on 11 June 1570 and on 23 August boarded a ship, arriving with her baby at Bruges on 31 August 1570. In Flanders, she was to live in various places, i.a. Malines (1572), Brussels (1574), Liege (1575). She died at Namur on 17 October 1596. Sir Cuthbert Sharp in his 1840 account of « The Rising in the North ; The 1569 Rebellion » mentions Thomas Percy and his wife as having one son, « Thomas, died young (1560) », and four daughters : « Elizabeth, m. Richard Woodroffe, of Wolley, co. York », « Lucy, m. Sir Edward Stanley, of Eynsham, co. Oxon. », « Jane, m. Lord Henry Seymour », and « Mary, who on the authority of a MS belonging to the English Benedictine Dames (formerly at Bruxelles, now at Winchester) printed in the Catholic Magazine for August 1838, was born on the 11th of June 1570. After the death of the Countess, she came into the low countries, to take possession of what was left her by her mother, but more by her desire to dedicate herself to the service of God, in holy religion. She became the founder of the Benedictine Dames, at Bruxelles. » (Sharpe, pp 349-350) If this is true - Mary, being born on 11 June 1570 and coming to Flanders after the death of her mother in 1596 - it means that her mother must have left her newborn child behind in Scotland when she departed for Flanders in August 1570. However, all sources indicate that she took her child along with her. The Earl and Countess of Northumberland in November 1569 had left a number of
their toddlers behind in their house in Topcliffe in Yorkshire. The rebellious
earls, moving in from the North had hoped to take Yorkshire very easily and the
Earl and Countess of Northumberland had planned to join their children there.
But events turned out otherwise and the rebels fled to Scotland. Edward Barrington de Fonblanque writes in his book « Annals of the House of Percy » that four daughters survived the 7th Earl of Northumberland. Fonblanque mentions five children (p. 125) :
Fonblanque, who had access to the family archives of the Percies at Syon House and Alnwick Castle, wrote his book in 1887. The genealogical annex of the book, however, gives a totally different version than the text. Here, Mary, second daughter, is stated to have married Sir Thomas Grey of Wark, while there is a sixth child, a second Mary (« Maria »), born on 11.6.1570, who is said to have been the founder of the Brussels Benedictine convent. In 1902 Gerald Brenan published his « History of the House of Percy ».
Brenan complains that he was denied access to the Percy archives : « The
present Duke of Northumberland objected to further search among the documentary
collection of Alnwick Castle and Sion House as unnecessary » (Brenan, vol. 1,
p. XVI), causing Brenan to rely heavily on Fonblanque's Annals, « a work
prepared practically under the eye of the late Duke of Northumberland, and
largely from original sources. » (ib.) I am told that Burke in his older editions also mentions a « Mary » married to Thomas Grey of Wark, as well as a « Maria », founder of the Brussels convent. In later editions, however, Burke omits the first Mary (b. 1563) and retains only the latter, which then becomes Northumberland's youngest daughter. In September 1591, Charles Paget, an English Catholic exile in Antwerp,
writes a letter to the Percy family in London, to announce that the Countess of
Northumberland has died and that her youngest daughter Jane is urgently
requested to come to Flanders in order to collect her mother's belongings. The
Countess only died in 1596. Paget's letter is a ruse to get the youngest
daughter, Jane, over to Flanders. Brenan does not know what to make of this
letter, thinking that the But in reality, lady Mary (b. 1563), had not left Scotland with her mother in 1570. She came to Flanders many years later, as is stated on her epitaph in Brussels : « Hic jacet domina Maria Percy filia Thomae Percy Northumbriae comitis, quae fidei confessione in Anglia carceribus diu toleratis in Belgio exul hoc nobilium virginum coenibium sub regula S. Patris Benedicti, propriis amicorumque, ejus instinctu, denariis struxit. Obiit XIII september anno MDCXLII R.I.P. » « Here lies lady Mary Percy, daughter of Thomas Percy, Earl of Northumberland. Because of her faith she suffered imprisonment in England for a long time and came as an exile to the Netherlands where she founded this convent for noble women under the rule of St. Benedict, which convent was founded on her initiative and with her money and that of her friends. She died 13.9.1642. May she rest in peace. » According to some sources, she was 80 years old when she died, which is
correct if she was born in 1562-63. The « long imprisonment in England » which
the epitaph mentions (« in Anglia carceribus diu toleratis »), probably refers
to the unhappy period of her life that she lived in her uncle's household in
Petworth. « This abbey of St. Benedict was founded by lady Mary Percy, daughter of Thomas, Earl of Northumberland, who died in England as a martyr. She fled her paternal home because of her Catholic faith. » Here again, we have to conclude that Mary (Maria) Percy, founder of the English Benedictine Dames at Brussels, was raised in her uncle's household at her father's house in Petworth, and that she can not have been the child born on 11.6.1570 in Old Aberdeen. As far as I know, there are no documents (unless maybe in the Percy family archives in Alnwick or Sion House ?) stating who this mysterious child is. When the child was baptised, its sex was not mentioned on the certificate. This could have been done on purpose, which makes sense if the baby was a boy and an heir to the 7th Earl of Northumberland. That would also explain why the Countess of Northumberland felt unsafe in Scotland and almost immediately after its birth left for Flanders. It also explains why in 1902 the Duke of Northumberland was reluctant to open the Percy family archives to Brenan when he wanted to investigate the confusion surrounding the two Marys, and why Fonblanque, being under scrutiny of the Duke of Northumberland in 1887 inserts a genealogical annex to his book that is totally different from his book's account. On 13 August 1620, a certain John Percy receives an official recognition of his nobility from the Spanish authorities in Brussels. He claims to be « fils de Jean Piercy, d'extraction angloise, et de Judoca Reygers »: « son of John Percy, of English origin, and Judoca Reygers ». An abbreviated copy from ca 1675 of this document can be found in the Royal
Library in Brussels. The original was lost in 1695 in the great fire of
Brussels, when the French army bombarded the town and the whole city center was
demolished. Around 1670, one of the grandsons of Percy-Reygers, Don Carlos Piercy, a
knight in the service of the Spanish King, left for England to defend his
family's claim to the earldom of Northumberland, but he failed in his duties. In
his book « Armorial General de la Noblesse Belge » Baron de Rijckman de Betz
writes : « Charles Percy fut envoye en Angleterre, vers 1670, pour veiller aux
droits de sa famille et negligea tout, sauf de dissiper en folles depenses les
sommes dont-on l'avait muni. » Ph.J. van Dael zond vervolgens het volgende bericht naar soc.genealogy.medieval, waarop William Addams Reitwiesner reageerde: Nevertheless the remarks of William Addams Reitwiesner the Van Brusselen-family claim to be descendants form Charlemagne through the Flemish Percy-family. Yep. And if the connection works, then they'd also be cousins of mine. And more to the point, what is William Addams Reitwiesner reaction to >Paul Belien's interesting article 'THE PERCY FAMILY IN FLANDERS', >earlier in this newgroup? My opinion is that it is a collection of guesswork and wishful thinking. Somebody reeeeeeally wants the connection to work, and so is trying hard, too hard, to fit things together. In the words of someone who was describing a certain American city, "there's no there there". Tot zover meneer Reitwiesner. Ook reageerde José Verheecke die weliswaar meer in de lijn licht van de heer Reitwiesner, maar wel een literatuurlijstje gaf: This particular descent has been published a few times in Belgian genealogical literature,e.g
I don't believe in this claim,nor do I believe similar claims of other families(e.g.the family Percin de Montgaillard,in Guyenne[France]-cf.La Chesnaie-desbois"Dict.de la noblesse"XVI.634,and the Percin/Persin,aka Percin de Northumberland[what a hint!],cf.Héraldique et Généalogie(1978) 331-332,(1979)39-40,(1982)397-398 &(1988)293-295 Als laatste in de soc.genealogy.medieval reageerde de heer Leo
van de Pas met daarin veel aanvullende informatie: A few days I spotted a message containing parts of emails sent by Ph. van Dael and Paul Belien. I posted my observations to gen-medieval but it did not appear. Then Done Stone sent me a message that it had not appeared perhaps because of the cc to Paul Belien. Since then I have sent it twice more and it still has not appeared. Sadly Paul Belien already has replied to it. As also a query has emerged about descendants of the 7th Earl, I will try, by making a new e-mail, to send the basics of my response. Sadly, to copy all the original parts would be too cumbersome. Ph. J van Dael (leefdael@gironet.nl) made the following statement: Burkes Peerage states about Thomas Percy, 7th Earl of Northumberland (born 1528, died York 22-8-1572) that he only had daughters. Burke's is wrong. To this I replied (wrongly) to Paul Belien, it should have been to Mr.van Dael: Dear Paul Belien, Which edition of Burke's is referred to? In front of me I have the following editions : In the 1925 edition, page 1712, clearly states he had : Thomas, who died young in 1560. In the 1938 edition, page 1876, clearly states he had : Thomas, who died young in 1560. In the 1967 edition, page 1877, states : and had issue, with a son died young. How many more observations are 'wonky'? Then it was said : The 7th Earl had only one son. To which I replied : To be pedantic (and precise) he was the 1st Earl of Northumberland of the 1 May 1557 creation. (Complete Peerage, Volume IX, page 728) Then it was said : Recently someone told me that he also had a son. And here is referred to a child born after Thomas had died, and this child's existance had been, supposedly, kept secret. I do not understand the reason for keeping his existance so thoroughly secret. There has been "the Shepherd Lord", 10th Lord Clifford, whose existance had been hidden after the Lancastrian defeat, but then was later accepted as the rightful Lord Clifford---why not with this hidden son? In 1670 when a descendant went to England but failed to reclaim the title there was a throoughly pro-catholic king in England---Charles II. By the attainder of the 7th Earl, the Barony of Poynings and the Earldom of Northumberland (1416 creation of which he was 'de jure Earl') became forfeited, and have ever since so continued; but the Statute "De Donis" (1285) was held to protect the honours conferred on him in 1557 by the special remainder in their creation, and accordingly devolved on his brother. Any right as "heir general" to the forfeited disnities created in 1337 and 1416 (subject to the attainder of 1571), and to the ancient Barony (1299) of Percy (subject to the attainder of 1406), devolved on his daughters and coheirs, and now vests in the descendants of the two who alone left issue. (The Complete Peerage Volume IX, footnote pages 729, 730) If there are still "legitimate" descendants in Belgium, they have more rights to those Baronies then the daughters. The creation of Earl of Northumberland on 1 May 1557 was "with remainder, failing heirs male of his body, to his brother, Henry Percy." The 7th Earl was executed on 22 August 1572 and immediately the brother, Henry Percy, was recognised as the next Earl. If there had been a son of the 7th Earl, surely his brother and others would have known? Then there was a reference to the wife of the 7th Earl, Anna Sommerset, and their hidden son Jehan. The name of the wife is misspelled, Lady Anne Somerset. She died of smallpox, about 8 September 1591 in Namur (The Complete Peerage, Volume IX, page 729) according to a footnote, she was one of the main stirrers in the uprising and fled to Flanders in August 1570. Then there was a reference to a direct descendant, Petrus Percy, who in 1840 received acknowledgement of nobility. To this William Addams Reitwiesner responded that this acknowledgement meant nothing as the ancestor, Johan Piercy, had no link with any Earl of Northumberland. Then there was a remark about a spy-report (August 1585) about son(s) of the 'late Earl of Northumberland' returning to England. To this I replied that "son(s)" could also have meant illegitimate sons. Then : "We know that this sixth child (b.1570) was in Flanders at the time. Was this child a son?" To this I replied : What we 'know' is that he (7th Earl) had one son, already deceased, and four daughters. We hear about speculation of a sixth child, and, again, it is is a son of the 7th Earl, it also could be illegitimate. This sixt child is still only speculation. Jehan Percy? Is this a Flemish form of John? In the family of the Earls of Northumberland, the name John was rather rare, Henry and Thomas were the main first names. I found one John who lived from 1270 till about 1293, and two Johns (about 1418), who died in infancy, both sons of the 2nd Earl of Northumberland. In Lady Anne Somerset's family the names were Henry and Charles. This makes Jehan a very odd choice, also taking into account that this baby, reputedly, was born in Scotland. What is the primary source that Lady Anne gave birth in "Old Aberdeen" on 11 June 1570? Her husband was then still in Scotland, he did not leave until 29 May 1572. There is no date as to when the Laird of Ormiston got control over the person of the 7th Earl, but on 25 December 1570 the Laird of Ormiston handed him over to the Regent Moray, and on 29 May 1572 he was handed over to England (Complete Peerage Volume IX, page 729). It seems the 7th Earl was with his wife when the supposed baby was born. Would it not have been more 'appropriate' had the baby been named after the father and so many earlier Earls of Northumberland? On top of this, there are records (in the old message) that on 11 June 1570 a daughter, Mary, was born.........(twins?) Also in the old message it was stated that the 7th Earl's brother "had been rewarded for his loyalty with his brother's earldom". I doubt this, in the Complete Peerage it is recorded why Henry became the 8th Earl, I don't see this as a rewarding. Also in the old message, are remarks (Fonblanque in 1887) advocates that there were two Mary's, something that happedned in those days quite regularly, one Mary married Sir Thomas Grey and the second, born 11 June 1570, who became the founder of a convent in Brussels. Then there seems to be a contradiction. "But in reality, Lady Mary (b.1563), had not left Scotland with her mother in 1570. She came to Flanders many years later, as is stated on her epitaph in Brussels. "Here lies lady Mary Percy,--- snip---Because of her faith she suffered imprisonment in England for a long time...." If she had not left Scotland for Flanders, this remark does not imly she went to England. The other children were collected by "Uncle Henry" or as described "The children were captured in Topcliffe by their Uncle...." Topcliffe is just north of York in England---but Mary was in Scotland? How unhappy (see old message) could her life have been, had seh been with her uncle? Her sisters married after having been brought up by their uncle. Then the quoted sentence (Gallia Christiana Vol V pp 59-60) is wrong. "She fled her paternal home because of her Catholic faith." If she was with her uncle, then it should not be referred to as "her paternal home", her father had been dead for a considerable while and her mother had been on the continent. I don't see "also explains why in 1902 the Duke of Northumberland was reluctant to open the Percy archives etc" What 'skeleton in the cupboard' represent these two Mary's? He was Duke of Northumberland by a much later creation, the first Duke, originally, wanted to be Duke of Brabant but that was disallowed. As far as descendants is concerned, my collection is not complete! Thomas Percy, 7th Earl of Northumberland born 1528, beheaded 22 August 1572
York married 12 June 1558 Lady Anne Somerset, daughter of Henry Somerset, 2nd
Earl of Worcester and Elizabeth Browne died circa 8 September 1591 Namur
children Lady Lucy Percy married Sir Edward Stanley, of Tong Castle, son of Sir Thomas
Stanley, of Winwick, and Margaret Vernon children : 2.Frances Stanley Sources The Plantagenet Roll of the Blood Royal Hope this helps and someone comes with more information.
Paul Belien English genealogists (Burke, Collins, etc.), as well as Schwennicke, are
wrong when they state that Thomas Percy, 7th earl of Northumberland, (+1572) and
his wife Anne Somerset (+1596), had only five children. Apart from their eldest
son, Thomas, who died as a baby in 1560, there were four daughters (Elizabeth,
Mary, Lucy, Jane) born before the 1569 rebellion of the earl, and a sixth child
born in Aberdeen on 11 June 1570. We know for certain that when the earl and the countess fled to Scotland in the Autumn of 1569, they left four children behind in Topcliffe, because Henry Percy (brother of the earl) wrote a letter to Lord Cecil on 7 June 1570. In this letter he enclosed a copy of a letter he had previously written to his brother Thomas. The latter consists of the most bitter reproaches and insults and concludes with a description of the condition in which he (Henry) had found four of Thomas's children at Topcliffe that previous Winter: "In what case ye have left your iiij children. I may tearme them the young beggars, for so had they bene had nott the prynces liberality byne more then the goodnes of their friendes". The letter is quoted in Sir Cuthbert Sharp's "Rising in the North; The 1569 Rebellion" (p. 355). Henry Percy was not a pleasant man. He wanted to possess his brother's earldom of Northumberland. According to a letter of Cecil to the Earl of Shrewsbury in October 1571, Henry Percy stated explicitely that he had to become earl after his brother's death. He threatened that if he could not get the earldom, he was going to follow his brother's example and take the side of Mary Queen of Scots against the English Queen Elizabeth. Cecil writes that Henry Percy told the bishop of Ross that "He had a sute at this parliament, to be enheritour to his brother; and if that toke not effect, he wold do the best he could for the deliverie of the Scots Quene; but if it did, he wold not medle." Thomas was executed in York on 22 August 1572. There are various accounts of his execution and of his last words. He declared that England was in a state of schism and that he was a Roman Catholic loyal to the Pope. He called himself "simple Tom" and his brother "cruel Henry". According to a letter written on the spot by Sir Thomas Gargrave to Lord Burghley, the earl said: "Symple Tome must dye to sett up crewell Henry". At the moment of the execution of the earl, his countess was an exile in the
Spanish Netherlands (Flanders). Three weeks after the birth of her sixth child
in Aberdeen on 11 June 1570, she had left Scotland where here husband had been
imprisoned. She took her child with her. Its name and sex are unknown. It was
either a fifth daughter or a second son. Regarding the sex of the sixth and
youngest child of Thomas Percy, research would have to be done in archives in
Brussels. When the countess of Northumberland was in exile in the Spanish
Netherlands, she wrote numerous letters to the Spanish authorities. Some of
these letters still exist. They are kept in the "Archives des
Pays-Bas" in Brussels. As a result of these letters, the Spanish
authorities gave the countess a (small) allowance for herself and her household.
Apparently, she had come from Scotland to Flanders with a group of people,
including her newborn baby, and a priest, a certain William (Guillelmus) Percy,
who later became a canon in Veurne (in West-Flanders) and who died in this
Flemish town. As I mentioned in an earlier posting to soc.genealogy-medieval the Flemish
Percys claim to descend from a certain « Jehan » (John) Percy. They say that
this John Percy is the second son of Thomas, 7th earl of Northumberland. They
refer to a document from 1620 mentioning their "noble English
descent". They moved in circles of exiled English families in Flanders:
Some of the Flemish Percys married with girls from these families (e.g. the
"Pipe of Spernore" family). But, as you say, their descent « could be
illegitimate ». We know there was a John Percy, born ca 1459, a bastard of
Thomas Percy, Lord Egremont. He fled to the Netherlands in 1589 after a Yorkist
revolt (in which his cousin, Henry Percy, 4th earl, was killed). He is a likely
candidate to have left descendents in Flanders. It is true that the name John
was not common in the Percy family. But was it uncommon in the Somerset family ?
Anne Somerset, countess of Northumberland, was the granddaughter of Lucy
Neville, daughter of John Neville (who also happened to be earl of
Northumberland for a while) and the Somerset family descends from John of Gaunt.
Why did she not call her second son « Thomas » or « Henry » ? She had
already had a son named Thomas and for that reason might not have wanted to use
this name again. And she disliked her brother-in-law Henry Percy (« Cruel Henry
») who did not take the side of the 1569 uprising. I am aware that this is
"speculation", but I would like to find out the Finally, British genealogists (and Schwennicke) are wrong too when they state
that Anne, Countess of Northumberland, died in 1591. I found at least four
sources claiming that she died at Namur in the Spanish Netherlands on 17 October
1596 : Felix Victor Goethals, "Dictionnaire généalogique et héraldique
des familles nobles du Royaume de Belgique", 1852; Baron de Ryckman de
Betz, "Armorial Général de la Noblesse Belge"; Bede Camm,
"Lives of the English Martyrs declared blessed in 1886 and 1895",
1914; Sir Cuthbert Sharp, "The Rising in the North; The 1569
Rebellion", 1840). |
| Excurs |
Clementia van Gleiberg |
| Gravin Clementia van Gleiberg wordt slechts éénmaal
gezamenlijk vermeld met haar (tweede) echtgenote, nl. in 1129, wanneer
zij, vertegenwoordigd door haar echtgenoot graaf Gerard van Gelre,
goederen opdraagt aan God en de heilige maagd.
In veel publicaties staats zij vermeld als moeder van Gerard van Gelre, geb. ca. 1098. Henk Verdonk (in zijn brochure 14, Graaf Gerard "de Lange" van Gelre en zijn vrouw Clementia van Gleiberg, Lelystad 2001) betwijfelt echter ten zeerste of Clementia wel kinderen bij Gerard I van Gelre had. De allereerste vermelding van hun huwelijk dateert uit 1129, hetgeen een eerder huwelijk niet in de weg hoeft te staan. Uit niets blijkt echter dat Gerard II van Gelre een zoon zou kunnen zijn uit vaders tweede huwelijk met Clementia. Clementia was Gerard's tweede vrouw, want dochter Yolanda (1089/90-1165/7) kan nooit uit diens huwelijk met Clementia stammen. Yolanda huwde in of kort vóór 1107 Boudewijn III van Henegouwen. Hun zoon Boudewijn IV (1109-1171) trouwde ca. 1125 met Adelheid van Namen. Adelheid was een dochter van Ermesinde van Luxemburg uit diens 2e huwelijk met Godfried van Namen. Ermesinde was de dochter van Clementia van Gleiberg (ca. 1058-1140/1) bij graaf Koenraad van Luxemburg (ca. 1040-1084). De kleindochter van Clementia huwde dus met de kleinzoon van Gerard I de Lange. Dat is veel te dicht aan elkaar verwant indien er sprake was van een gemeenschappelijke grootmoeder. Derhalve was Gerard I van Gelre meermalen gehuwd. Waarschijnlijk de eerste keer met een [Sophia]. De afstamming van diens eerdere/eerste vrouw [Sophia] blijft vooralsnog onbekend. ![]() Dat graaf Hendrik van Gelre en Zutphen met een Agnes van Arnstein was gehuwd heeft Verdonk al in diens brochure 9, Dirk, bisschop van Münster (1118-1127) en de graven van Zutphen (Lelystad 1995), ontkracht. Veeleer ligt het voor de hand dat graaf Hendrik van Gelre en Zutphen's moederlijke grootmoeder Judith, die met graaf Otto "de Rijke" van Zutphen huwde, een Van Arnstein was. Henk Verdonk heeft middels zijn afzonderlijke studies al aardig wat nieuwe en vergeten details over o.a. de graven van Gelre en Zutphen (weer) ontsloten en heeft daarmee ook tal van in de loop der jaren gegroeide historische aannames weerlegd. Zijn brochures zijn naast uiterst informatief ook fundamenten voor nieuw onderzoek. Tot nu toe zijn van Henk Verdonk diens volgende brochures verschenen: 1. Gerard van Gelre en zijn overlijdensdatum in het Necrologium
van Wassenberg (1986). (Met dank aan Hans Vogels) |
| Excurs |
Guines x Holland |
| In 1954 vermelde A.W.E. Dek in zijn dissertatie over de
‘Genealogie der graven van Holland’ onder de kinderen van Floris I van
Holland en diens echtgenote Geertruid van Saksen, met een vraagteken
weliswaar, ook een dochter die gehuwd zou zijn met Boudewijn I van Guines.
Niet alleen Dek, maar ook andere geschiedvorsers brengen een huwelijk Guines x Holland te berde, niet in de laatste plaats de goed in de middeleeuwen ingevoerde Georges Duby in zijn ‘Ridder, vrouw en priester. De middeleeuwse oorsprong van het moderne huwelijk.’ (zie blz. 285). Hoe waarschijnlijk is dit huwelijk? Robert I van Vlaanderen, bijgenaamd de Fries was in 1063 gehuwd met Geertruid van Saksen, weduwe van Floris I van Holland. De eerste jaren tot 1071 hebben Robert en Geertruid in Holland gewoond, aangezien Robert de voogdij over Geertruids kinderen uitoefende. In 1071 werden ze uit Kennemerland verdreven en zochten toen hun toevlucht in Gent. Bij deze verhuizing zijn ook de kinderen van Geertruid bij Floris mee naar Gent gegaan. In Vlaanderen heeft Robert I vervolgens de macht gegrepen en is graaf geworden. Rond 1071/72 zal dan daar ook wel het huwelijk tussen Bertha van Holland en Philips I van Frankrijk geregeld zijn. Aangezien Geertruid in Vlaanderen is blijven wonen zullen haar kinderen bij haar, hun schoonvader en hun halfzussen gewoond hebben. Zoon Dirk is pas ergens in 1076 er in geslaagd om naar Holland terug te keren. In 1076 zal het jongste kind van Floris I en Geertruid minimaal 14 jaar zijn geweest. En dat was voor een meisje al twee jaar ouder dan haar huwelijkse minimumleeftijd. Het lijkt derhalve heel goed mogelijk dat er een huwelijk Guines-Holland heeft plaatsgevonden, hoogstwaarschijnlijk echter pas na het huwelijk 1071/72 van zus Bertha. (Dit excurs is gebaseerd op een reactie van Hans Vogels op een vraag in de nieuwsgroep Soc_Nederlandse_Adel. Het genealogische overzicht is door de redactie van De KdeG Site opgesteld.)
|
| Excurs |
Mechteld van Heinsberg |
| In Europaïsche Stammtafeln, Neue Folge, Band XVIII, 1998,
tafel 23, staat de volgende filiatie vermeld (gebaseerd op de
Nederlandsche Leeuw1978, kolom 308-313, "Mechtild von
Heinsberg, Frau von Heusden"): Severin Corsten heeft in de Nederlandsche Leeuw 1974 en in 1978 (het artikel waarop de ES zich heeft gebaseerd) twee artikelen gewijd aan proost Hendrik van Heinsberg en diens zuster Mechteld gehuwd met Arnold van Heusden. Corsten maakt echter de fout door proost Hendrik in de verkeerde generatie aan te sluiten. Dit is inmiddels al meerdere malen gecorrigeerd door:
Volgens Corsten zouden proost Hendrik en zus Mechtild omstreeks 1210 zijn geboren, aangezien hun vader in 1207 nog minderjarig was. Maar Hendrik is na de vroege dood van vader Dirk (1228) en van een oudere broer (vóór 1224) niet uit de geestelijke stand getreden om heer van Heinsberg te worden, hetgeen toch wel als vreemd kan worden aangemerkt. Hij is als proost van het Keulse kapittel in schriftelijke bronnen vermeld van 1232 tot 1268, maar zou het ambt ook al vanaf 1228 hebben kunnen bekleden. Om proost te kunnen worden zou men conform de kerkelijke regels minimaal 25 jaar moeten zijn. De huwelijksdatering van Mechteld van Heinsberg in combinatie met het uiterlijke geboortejaar van proost Hendrik levert maar één conclusie op: Mechteld en Hendrik moeten jongere kinderen zijn geweest van de rond 1190 huwende Arnold van Kleef en Aleidis van Heinsberg. De oudste zoon uit dit huwelijk was Dirk van Heinsberg die in 1207 nog minderjarig was en op zijn vroegst pas ca. 1210 voor de eerste keer huwde met Isalda van Limburg. De in ES vermelde tussenliggende generatie dient derhalve geschrapt te worden. (Dit excurs is gebaseerd op een reactie van Hans Vogels op een vraag in de nieuwsgroep Soc_Nederlandse_Adel) |
| Excurs |
Catharina van Foreest |
| Catharina van Foreest,
de vermeende echtgenote van Frank van der Meer
(door: Maarten van der Tas) Onlangs werd op de Karel de Grote site een reeks weergegeven waar de schakel loopt via Vranck Lambrechts van der Meer gehuwd met Catharina van Foreest. Via haar moeder Ida Cuser lopen diverse lijnen naar Karel de Grote. Deze reeks komt meestal in die vorm voor in diverse publicaties (o.a. Gens Nostra 1968 en 1993, Prometheus delen 2 2e druk en 6). Middels de door de heren C. Hoek en J.C. Kort gepubliceerde repertoria op de leenkamers alsmede de duizenden acten in regestvorm vervaardigd door de heer C. Hoek, verschenen in Ons Voorgeslacht heb ik getracht een meer solide basis te geven aan dit echtpaar. Uit die gegevens blijkt m.i. dat Catharina van Foreest niet heeft bestaan. De vrouw van Vranck Lambrechts (ik heb hem, nog zijn zoon Arend, ooit vermeld gevonden met een geslachtsnaam) heette Marij. Onderstaand fragment laat zien wat ik zoal in de literatuur gevonden heb. VRANCK LAMBRECHTS,
schepen (1434(1), 1436(2), 1437) van Delft, hij zegelt op 19-9-1431(3),
1-10-1433(4), 9-4-1437 3 handen 2,1 (5) en 6-11-1438(6), heeft in 1420 een
graf gekocht in de OK te Delft (7), is op 7-9-1435( ) en op 3-7-1436
belendend ten oosten te Maasland, belast met tijns(8), overl. na 6-11-1438
voor 10-11-1447, begr. Delft (O.K.), tr. Marij, zij is op 10-11-1447 als
Mary, weduwe van Vranc Lambrechtsz. bij land te Maasland belend ten
zuiden(9), begr. Delft (O.K.). Noten: |
| Excurs |
vermeende titels koningshuis |
Over dit onderwerp heerst grote onduidelijkheid. In menig geschrift staan de titels van koningin Beatrix in volle glorie vermeld: met geluk past het op één kant van een A-viertje. Maar zijn dat werkelijk de titels van onze majesteit? Is ze nog steeds markiezin van Veere, gravin van Buren (weet u nog: de heer W.A. van Buren die aan de Elfstedentocht deel heeft genomen), e.d.? Ter gelegenheid van de troonswisseling schreef de heer Leemans in 1980 een interessant artikel, dat hieronder wordt weergegeven. Dit artikel lezende komt men tot de conclusie dat het A-viertje met titels de prullebak in kan. Desgevraagd reageert het Koninklijk Huisarchief (Paleis Noordeinde te ´s Gravenhage) als volgt: "Uiteraard is het volkomen juist wanneer u stelt dat het voeren door H.M. Koningin Beatrix van o.m. de titel gravin van Buren en Culemborg niet gebaseerd is op het daadwerkelijk bezit van deze goederen. Zij maken echter deel uit van de zgn. grote titulatuur, welke het laatst gebruikt werd door Prins Willem V tot en met 1806 en welke bij wijze van afkorting werd aangeduid met "Enz., Enz., Enz.". Zijn zoon Koning Willem I zette dit gebruik voort ofschoon niet alle betrefende goederen nog daadwerkelijk bezit waren. Dit "Enz., Enz., Enz." werd door hem, nog als Prins van Oranje, voor het eerst gebruikt in een in London in november 1813 geschreven proclamatie en werd nadien door ale opeenvolgende Koningen en Koninginnen voortgezet." Nieuwsgierig geworden naar de tegenwoordige inhoud van de de zgn. grote titulatuur reageert het Koninklijk Huisarchief als volgt, waarbij ze refereert aan hun antwoord hierboven: "Onze brief .. inzake de titulatuur gebruikt door leden van het Koninklijk Huis heeft mogelijk bij U de indruk gewekt dat bepaalde titels, alhoewel niet meer gebaseerd op het daadwerkelijk bezit van goederen, nog steeds door H.M. de Koningin gevoerd worden. Dat was geenszins onze bedoeling." "Behalve bij het incidenteel gebruik van een bepaalde titel in verband met het in cognito reizen door leden van het Koninklijk Huis, is ons geen geval bekend waarbij aanspraak op een titel gemaakt werd." De vraag welke titels dan wel door hare majesteit in rechte gevoerd mogen worden wordt door het Koninklijk Huisarchief voorzichtig omzeild. Het komt er hier op neer dat het koningshuis gebruik maakt van de zgn. grote titulatuur, (door het hanteren van "Enz., Enz., Enz."), welke in feite geen inhoud meer heeft, maar waarvan een groot deel van "het volk" nog steeds aanneemt dat daar tientallen titels onder schuil gaan. Volgens het Koninklijk Huisarchief " is ons geen geval bekend waarbij aanspraak op een titel gemaakt werd". Met andere woorden: het is niet het koningshuis die beweert deze titels te voeren, het zijn de "onderdanen" van dat koningshuis die dat doen. Echter: door het hanteren van de zgn. grote titulatuur, (door het hanteren van "Enz., Enz., Enz.") blijft het koningshuis tot heden ten dage iets suggereren wat er niet is. Bij het aftreden van Koningin Juliana en de troonsbestijging van Koningin Beatrix, waarbij men onwillekeurig niet alleen aandacht schenkt aan de toekomst, maar ook het verleden de revue laat passeren, past het iets te zeggen over het oude bezit van het Huis Oranje-Nassau. De Koningin ontleent daaraan de titel van Prinses van Oranje-Nassau, de enige die zij, na die van Koningin der Nederlanden, voert. Weinig vorsten hadden zulk een omvangrijk over bijna geheel West-Europa verspreid bezit, als de Prinsen Willem I, Philips Willem, Maurits, Frederik Hendrik, Willem II en de stadhouder-koning Wiltem III. Daarnaast pretendeerden zij nog rechten op andere goederen. Een aantal van deze bezittingen en rechten vindt men in de titels, die de stadhouder Willem V voerde: Prins van Oranje en Nassau, graaf van Katzenelnbogen, Vianden, Dietz, Spieglberg, Buren, Leerdam en Culemborg, markgraaf van Veere en Vlissingen, heer en baron van Breda, Beilstein, de stad Grave en de landen van Cuyk, Liesvelt, Diest, Herstal, Cranendonck, Warneton, Arlay, Nozeroy, St. Vyt, Dagsburg, Po,lanen, Willemstad, Niervaart, Steenbergen, IJsselstein, Bredevoort, St. Maartensdijk, Geertruidenberg, Turnhout, Zevenbergen, de Hologe en Lage Zwaluwe en Naaldwijk, onafhankelijk heer van Ameland, erfburggraaf van Antwerpen en Besançon. De bezittingen en titels van de eerder genoemde Prinsen waren nog talrijker. Deze kunnen naar hun herkomst in hoofdzaak worden onderscheiden in de volgende groepen:
De belangrijkste bezitting, waaraan de herinnering ook thans nog in de
titulatuur van de Koningin bewaard blijft, was wel het Prinsdom Orange.
Dit prinsdom gaf de Nassau’s een bijzonder aanzien: Doordat het
souverein was, stond de Prins op één lijn met de andere souvereine
vorsten van Europa, de koningen van Frankrijk, Engeland, Spanje, enz.,
evenals de Staten-Generaal, die hier te lande de souvereiniteit
uitoefenden. Dit bracht mede, dat de Prins in zijn Prinsdom de rechtspraak
in hoogste ressort uitoefende, de rechten had van gratieverlening,
muntslag, verheffing in de adel, verlening van asiel, etc. De Prinsen
maakten van al deze rechten gebruik. Na de dood van Prins Willem III in
1702 is het Prinsdom door de Fransen bezet en bij de vrede van Utrecht in
1713 is de souvereiniteit overgegaan aan de Franse koning, die de Prins
van Confi, die rechten op de erfenis van de Chalons pretendeerde, als
Prins van Orange erkende. De koning van Pruisen, die als zoon van een
dochter van Frederik Hendrik aanspraak maakte op de erfenis van Willem
III, behield echter het recht zich Prins van Oranje te blijven noemen en
bij nadere regeling stond hij de latere stadhouder Willem IV toe van dit
recht mede gebruik te maken. Zo kon de titel van Prins van Oranje, vele
jaren met veel glorie gevoerd, voor de Nederlandse Nassau’s behouden
blijven. Ook alle andere buiten de Nederlanden en het Nassause stamland
gelegen bezittingen, die Prins Willem I had en die op zijn opvolgers zijn
vererfd, zijn reeds in de 17de eeuw en het begin van de 18de eeuw voor de
Nederlandse Nassau’s verloren gegaan. In de erfenis, die Willem I
van René van Chalon had verkregen, bevond zich een groot aantal
heerlijkheden in de branche-Comté, die de Chalons in 1239 door een ruil
met de hertog van Bourgondië hadden verkregen, rijke bezittingen, zoals
de helft van de zoutmijnen van Salins. Nozeroy, Lons-le- Saunier, Arlay
met zijn grote kasteel, etc. in totaal ongeveer 30 stuks. Bij de verdeling
van de nalatenschap van Karel V was het graafschap Bourgondië, de
Franche-Comté, aan Philips II gekomen en na de opstand heeft hij in 1579
alle bezittingen van Prins Willem daar in beslag genomen. Na de vrede van
Munster in 1648 werden deze aan Willem II teruggegeven en hij en Willem
III hebben er toen enkele tientallen jaren ook daadwerkelijk het bewind
over gevoerd. Bij de vrede van Nijmegen heeft de Spaanse koning het gebied
met Besançon aan Frankrijk afgestaan, nadat Lodewijk XIV het in 1674
reeds veroverd had. De Franse koning heeft toen de aanspraken, die anderen
op de nalatenschap van de Chalons pretendeerden, erkend; het kasteel van
Arlay, waar Prins Willem I eens, zijn ontvanger-generaal van het ,,Maison
de Chalosn", Jean de Virieu, vader van een hofmeester van de Prins,
liet wonen, is sindsdien in handen van de familie Aremberg en haar
nakomelingen gebleven. Aan enkele plaatsen in dit gebied waren belangrijke
herinneringen verbonden: |
| Excurs |
Lotharingen-Namen-Kuijc |
| Reeks 1 op kareldegrote.nl
vertoont een zwakke schakel had in
de vorm van een niet bestaande Ida van Boulogne die rond 1070 zou zijn
gehuwd met Herman van Malsen. Met het schrappen van Ida verviel voorlopig
de afstammingsreeks naar Karel de Grote, via de familie van de Heren van
Cuijk. Dat Hendrik van Malsen/Kuyc die met Alveradis [van Hochstaden]
huwde, af zou moeten stammen van Karel de Grote leek desondanks
duidelijk. Hij was aanwezig bij een verkoop in
1096 door Ida van Lotharingen, weduwe van graaf Eustachius II van
Boulogne, en haar zoon Godfried van Bouillon. Hendrik en Alveradis noemen
bovendien hun "oudste" zoon Godfried. Deze voornaam Godfried is een naam die niet te verklaren valt uit vernoeming naar moeders kant. Ook de mogelijkheid dat Godfried van Kuyc/Arnsberg zou zijn vernoemd naar een gelijknamige jongere oom heer Godfried van Kuyc, proost van St. Severijn te Keulen,proost van Xanten, en elect-aarts-bisschop van Keulen (1131) zou niet waarchijnlijk zijn. Eerdere onderzoekers hebben zich bezig gehouden met een verklaring van de naam Albert in jongere generaties. Men zocht een huwelijk tussen Herman van Kuyc en een meisje uit de geslachten Van Namen, Durbuy, Laroche of Chiny, in welke families de naam Albert populair was. Een juiste en betrouwbare aanhechting van diens huwelijkspartner ontbreekt echter nog steeds. De naam Albert heeft het onderzoek in een verkeerde richting gestuurd. Toch was Coldeweij dicht bij de logische oplossing maar heeft hij verzuimd om dit pad van onderzoek nader te verkennen. Wat met zekerheid bekend is (Coldeweij blz. 49-50) is dat er in 1193 vier Luikse bisschopskandidaten waren die de steun genoten van graaf Boudewijn van Henegouwen en Namen: Albert van Réthel; Albert van Kuyc; Otto van Valkenburg en Hugo van Pierpont. Alle vier waren bloed verwanten van graaf Boudewijn, maar Albert van Réthel was nauwer verwant aangezien hij de neef was van graaf Boudewijn. Als we de doopceel lichten van alle betrokken verwanten dan blijkt een afstamming uit de graven van Namen als een rode draad te voorschijn te komen. Nog niet voor iedereen maar wel voor Boudewijn, Albert van Réthel en voor Hugo van Pierpont. Laatstgenoemde was een zoon van Hugo van Pierrepont, + ca. 1188 en van Clementia van Réthel, dochter van Gouthier van Réthel, + 1148 en van Beatrice van Namen, + 1160, dochter van graaf Godfried van Namen en diens 2e echtgenote Ermesinde van Luxemburg. Voornoemde Albert van Réthel was eveneens een zoon van Gouthier en Beatrice. Graaf Boudewijn van Henegouwen en Namen was de zoon van het rond 1130 (of 1125) gehuwde echtpaar Boudewijn IV van Henegouwen, + 1171 en Adelheid van Namen, + 1168, de jongste dochter van graaf Godfried van Namen. Graaf Boudewijn van Henegouwen en Namen en Albert van Réthel waren dus volle neven, kleinzonen van Godfried van Namen. En Hugo van Pierpont was een één generatie verder verwijderde verwant. Ook tussen de Van Kuycs en Namen valt een link te constateren die Coldeweij elders (blz. 154-157) in zijn boek noemt. Ook Coldeweij verondersteld dat de Namense allodia die op de grens van de stad Namen en in Champion (bij Namen) lagen, terug te voeren zijn op de medegave van de gade van Herman van Kuyc. Coldeweij ging echter uit van een Herman van Kuyc die omstreeks 1130 huwde met een Van Namen. Het was Hermans zoon Albert van Kuyc, die van 1195-1200 bisschop van Luik was. Aangezien de Luikse bisschop Albert van Kuyc een generatiegenoot was graaf Boudewijn van Henegouwen en Namen moet de onderlinge verwantschap iets verder gezocht worden als die tussen de graaf en diens volle neef Albert van Réthel. Het is onwaarschijnlijk dat de moeder van Albert van Kuyc een tante van graaf Boudewijn zou zijn geweest want anders zou Albert ook als "consobrinus" zijn betiteld. Aangezien de Van Kuycs later Namense allodia bezitten moeten we de verwantschap met graaf Boudewijn toch zoeken in een verwantschap uit de graven van Namen zelf. Een verwantschap proberen te reconstrueren via de graven van Laroche, Chiny of Durbuy kan derhalve achterwege blijven. Een medegave bij een dergelijke huwelijk zou voor de Van Kuycs een elders gelegen allodiaal bezit hebben opgeleverd. De moeder van Albert van Kuyc kan gezien het voorgaande ook geen Van Namen zijn geweest. Diens grootmoeder Alverade [van Hochstaden] heeft gezien de publicatie van Henk Verdonk over haar (brochure 12 Alverade van Kuyc (1108-1131) en haar verwantschap, Lelystad 1999) een duidelijk "Duitse" afstamming. Derhalve kan niet anders geconcludeerd worden dat Namense verwantschap nog één generatie hoger gezocht moet worden. De echtgenote van Herman van Malsen moet een dochter uit het grafelijk huis van Namen zijn geweest. In Gens Nostra 1991 (nr. 11/12, Het 2e deel van het Karel de Grote-nummer, blz. 364/684) vernemen we dat graaf Albert II van Namen op 10 augustus 1035 samen met zijn vrouw Regelindis van Lotharingen, en zoon Albert III (diens 1e en nog jeugdige vermelding) wordt vermeld. Op basis van Klaversma mogen we derhalve veronderstellen dat zoon Albert III in 1035 net de leeftijd van 7 jaar moet hebben bereikt. Hij zal dan minimaal in 1028 zijn geboren. Albert III overleed 22 juni 1102. Zijn huwelijk met Ida van Saksen wordt op 1066/1067 gesteld. Gezien zijn 1e vermelding in 1035 werd door de Werkgroep Middeleeuwse Vorsten Kwartieren voorzichtigheidshalve dit huwelijk als een waarschijnlijk 2e huwelijk betiteld. Andere aanwijzingen - behalve zijn "gevorderde leeftijd" - voor een eerder huwelijk ontbreken echter. Uit het huwelijk van Herman van Malsen stammen diverse kinderen: opvolger Hendrik, een dochter [Heilwig] die in of kort vóór 1096 huwde met Arnold van Rode, Andreas van Kuyc de bisschop van Utrecht 1128-1139, en een Godfried van Kuyc + na 1134. Andreas van Kuyc begon zijn geestelijke loopbaan in Luik! Hij was vermoedelijk identiek aan een in 1095 genoemde aartsdiaken. In 1096 was hij (waarschijnlijk) aartsdiaken van de Kempen. Dat was een functie waarbij men minstens 20 jaar moest zijn. Andreas moet derhalve uiterlijk 1075 zijn geboren. Zijn Luikse loopbaan start is makkelijk verklaarbaar vanuit zijn moederlijke afstamming. Over de voornaam Godfried voor diens jongere broer en voor Herman van Malsen's oudste kleinzoon Godfried is reeds gesproken. Deze voornamen en die van tijdgenoot graaf Godfried van Namen zijn ontleend aan de afstamming van de graven van Namen uit het huis van Ardennen, hertogen van Neder-Lotharingen. Ook Godfried van Bouillon stamde via zijn moeder uit dit geslacht. Via deze Lotharingse afstamming is de aanwezigheid van Hendrik van Kuyc en (zijn zwager) Arnold van Rode bij de verkoop van 1096 op een logische wijze verklaard. Herman van Malsen was dus gehuwd met een dochter van een graaf van Namen. Een zoon met naam Albert ontbreekt echter tussen zijn kinderen. Deze kan echter als kind zijn overleden of een geestelijke loopbaan hebben gekozen waarbij zijn afkomst onbekend is gebleven. Het huwelijk van Herman van Malsen plaatste Coldeweij op omstreeks 1070. Mijns inziens kan dit wel iets opgeschoven worden naar 1065/1070 omdat de periode tussen 1070 en 1075 wel iets te krap lijkt voor een Hendrik, een hypothetische zoon Albert, een zoon Andreas en wellicht een dochter die al in 1096 gehuwd was. Herman's vrouw zal rond 1065/1070 minstens een leeftijd van 20 hebben gehad. Aangezien er geen aanwijzingen zijn voor een eerder huwelijk van graaf Albert III van Namen, moet deze Namense echtgenote een dochter zijn geweest van graaf Albert II van Namen en diens echtgenote Regelindis van Lotharingen. Haar naam is niet bekend maar wellicht heeft ze [Ermengard] geheten naar de moeder van graaf Albert II. Laten we voorlopig maar van deze hypothese uitgaan. (Dit excurs is gebaseerd op reacties van Hans Vogels in de nieuwsgroep Soc_Nederlandse_Adel) Bijlage m.b.t. de eerdere genoemde verkoop uit 1096:
|